កម្របានឃើញណាស់!! ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃក្រុងអង្គរធំកាលពីអតីតកាល

មហានគរ​ដែល​ត្រូវ​ឆេះ​បាក់​បែក​ខូចខាត​អន្តរាយ​អស់​ជា​ច្រើន​ដោយ​សារ​ចាម​ក្នុង​ឆ្នាំ​១១៧៧ត្រូវ​បាន​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧គ.ស(១១៨១‑១២០១)រៀបចំ​ចាត់​ចែង​ឲ្យ​កសាង​ឡើង​វិញ​សា​ជា​ថ្មី។នេះ​ជា​លើក​ទី​៣​ហើយ​ដែល​មហានគរ​ត្រូវ​សាងសង់។នគរ​ធំ​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​ស្នាដៃ​ឯក​ប្លែក​ខុស​ពី​ធម្មតា​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​សិល្បៈ​ខ្មែរ។គឺ​ខ្មែរ​ជំនាន់​នោះ​បាន​ប្រឌិត​បង្កើត​សិល្បៈ​ថ្មី​មួយ​ដែល​វិវត្ត​ទៅ​តាម​ចលនា​របស់​សង្គម​ជាតិ។នគរ​ធំ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​រៀង​រហូត​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ​ ជា​ស្នាដៃ​យ៉ាង​ធំ​ធេង​ចម្បង​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧។ នគរ​ធំឬ​មហានគរ​មាន​ជ្រុង​នីមួយៗ​ប្រវែង​៣​គីឡូម៉ែត្រ ហើយ​មាន​ទំហំ​ប្រហែល​៩គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា។នគរ​ធំ​មាន​កសិណ(គូឬប្រឡាយ​ទឹក)ដែល​មាន​ទទឹង​ប្រវែង​១០០​ម៉ែត្រនិង​ជម្រៅ​៥​ឬ​៦​ម៉ែត្រ​ព័ទ្ធ​ជុំ​វិញ។ដើម្បី​ចូល​ទៅ​ក្នុង​មហានគរ​ គេ​ត្រូវ​ដើរ​ឆ្លង​កាត់​តាម​ស្ពាន​ថ្ម​អម​ទៅ​ដោយ​រូប​ចម្លាក់​ទេវតា និង​យក្ស​ ដែល​កំពុង​តែ​នាំ​គ្នា​ទាញ​នាគ។ទេវតានិង​យក្សម្ខាងៗ​មាន​គ្នា​៥៤​នាក់។បន្ទាប់​មកយើង​ចូល​មក​ដល់​ក្លោង​ទ្វារ​មហានគរ​ដែល​នៅ​ខាង​លើ​មាន​រូប​ព្រះលោកេស្វរៈ ។ ជ្រុង​នគរ​ធំ​នីមួយៗ​មាន​ខ្លោង​ទ្វារ​មួយ​នៅ​ចំ​កណ្ដាល​បែរ​ទៅ​រក​ទិស​ទាំង​បួន។លើក​លែង​តែ​ជ្រុង​ខាង​កើត​ដែល​មាន​ទ្វារ​ពីរ​គឺ​«ទ្វារ​ខ្មោច» មួយនិង​«ទ្វារ​ជ័យ»​មួយ​ទៀត​ដែល​ចាក់​ចំ​ទៅ​រក​ប្រាសាទ​ភិមានអាកាស។ទ្វារ​ខាងត្បូង​ឈ្មោះ​ថា«ទ្វារ​ទន្លេអុំ»ទ្វារ​ខាងលិច​ឈ្មោះ«ទ្វារ​តាកាវ» និង​ទ្វារ​ខាងជើង​ឈ្មោះ«ទ្វារ​ដីឆ្នាំង»។ តាម​ខ្លោង​ទ្វារ​ទាំង​បួន​ទិស​មាន​ផ្លូវ​បួន​ទៅ​ជួប​កាត់​គ្នា​ចំ​កណ្ដាល​ទីក្រុង​នគរ​ធំ​ដែល​នៅ​ទី​នោះ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី៧​បាន​សាង​ប្រាសាទ​មួយ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ខុស​ប្លែក​អំពី​ប្រាសាទ​មុនៗ​គឺប្រាសាទ​បាយ័ន។ តជាប់​នឹង​ខ្លោង​ទ្វារ​មាន​ជញ្ជាំង​ថ្ម​យ៉ាង​ខ្ពស់​សម្រាប់​ការពារ​ទីក្រុង​ដែល​គេ​អាច​ដើរ​យាម​កាម​ចុះ​ឡើង​បាន។នៅ​ជាប់​កំពែង​នោះ​មាន​ប្រឡាយ​ទឹក​តូច​មួយ​ទៀត​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​មហានគរ​ ហើយ​ហូរ​ភ្ជាប់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ស្រះ​ធំ​មួយ​ឈ្មោះ «បឹងធំ» ដែល​មាន​បណ្ដោយ​ប្រវែង​៤០០​ម៉ែត្រ និង​ទទឹង​២០០​ម៉ែត្រ។ ដោយ​សំអាង​ទៅ​តាម​ទំហំ​ដី​ស្រែ​ចម្ការ​នៅ​ជិត​ជុំ​វិញ​ដែល​មាន​បញ្ជាក់​នៅ​ក្នុង​សិលាចារឹក​ដោយ​យោល​ទៅ​តាម​នយោបាយ​ទឹក​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ដែល​មាន​ចំនួន​បារាយណ៍ស្រះ​ព្រែកនិង​គូ​ជា​ច្រើនបូក​រួម​ទាំង​ប្រជាជន​ដែល​ប្រកប​មុខ​របរ​ផ្សេង​ទៀត​ផងនគរ​ធំ ឬ​មហានគរ​ត្រូវ​មាន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ប្រហែល​មួយ​លាន​នាក់។នេះ​ជា​ការ​គន់​គូរ​ប៉ាន​ស្មាន​របស់​អ្នក​ប្រវត្តិវិទូ និង​អ្នក​បុរាណវិទ្យា​ក្នុង​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ។ តាម​អ្នក​ឯកទេស​ដែល​សិក្សា​អំពី​បូរាណវិទ្យានគរ​ធំ​ត្រូវ​បាន​សង់​ទៅ​តាម​បែប​ផែន​ទ្រឹស្ដី​ព្រះពុទ្ធសាសនា។

អានលម្អិត

ប្រាសាទ​ព្រះឥន្ទកោសីយ៍មានអាយុកាលប្រហាក់ប្រហែលនឹងប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង​ដែរ…!!

ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ផ្លូវ​ខាងលិច​ដង​ស្ទឹង​សៀមរាប​ពី​ស្ពាន​ថ្ម​ព្រះរាជ​ដំណាក់ ទៅ​ជិត​ដល់​អភិរក្ស​អង្គរ មាន​ស្ពាន​ឈើ​មួយ (បច្ចុប្បន្ន​កំពុង​សាងសង់​ជា​ស្ពាន​បេតុង) ឆ្លង​ទៅ​ដល់​មុខ​វត្ត​ព្រះឥន្ទកោសីយ៍ ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិ​ដូនប៉ា សង្កាត់​ស្លក្រាម ក្រុង​សៀមរាប ខេត្ដ​សៀមរាប ។ ប្រាសាទ​ព្រះឥន្ទកោសីយ៍​គឺ​ជា​ប្រាសាទ​តូច​មួយ​ស្ថិត​ខាងកើត​ព្រះវិហារ​វត្ត ។ ឈ្មោះ​ប្រាសាទ​នេះ ជួនកាល​ឃើញ​គេ​សរសេរ​ថា «ព្រះឥន្ទកោសិយ» ដែល​ពាក្យ «កោសិយ» នៅ​ក្នុង​វចនានុក្រម​សម្ដេច​ព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត មាន​ន័យថា «ព្រះឥន្ទ្រ» ។

អានលម្អិត

អស្ចារ្យណាស់! រកឃើញប្រាសាទ២ លាក់ខ្លួនអា ថ៌កំ បាំងនៅខេត្តរតនគិរី…(មានវីដេអូ)

ប្រិយមិត្តមួយចំនួនប្រហែលបានជ្រាបហើយថា មន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថានបានថា ក្រសួងរបស់ខ្លួនបានរុករកឃើញប្រាសាទចំនួនពីរ ដ៏កម្រក្នុងឧទ្យានជាតិអូរយ៉ាដាវ និង ដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ដែលស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តរតនគិរី ប្រាសាទទាំងពីរនោះឈ្មោះថា ប្រាសាទអូរព្រះ និង ប្រាសាទយ៉ាកណាំង ។ លោក លឹម វណ្ណច័ន្ទ អនុប្រធានការិយាល័យព័ត៌មានអប់រំផ្សព្វផ្សាយនៃក្រសួងបរិស្ថាន ដែលជាអ្នកចុះទៅសិក្សាស្រាវជ្រាវបានឱ្យដឹងថា ប្រាសាទអូរព្រះ ស្ថិតនៅស្រុកលំផាត់ ក្នុងដែនជម្រកស ត្វព្រៃលំផាត់

អានលម្អិត

ប្រវត្តិផ្នូរស្ដេចដំរី សដ៏អាថ៌កំបាំ ង ក្បែរប្រាសា ទកោះកេរ្តិ៍ សម្បីតែប្រជាជនថៃនឹងឡាវក៏នាំគ្នាគោរព…(មានវីដេអូ)

កម្ពុជា៖ រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រកោះកេរធ្លាប់ជាអតីតរាជធានី នៃអាណាចក្រ ខ្មែរនៅដើមសតវត្ស ទី១០ ក្នុងរាជ្យព្រះ បាទជ័យវរ្ម័នទី ៤ (៩២៨-៩៤១)។ មកដល់សព្វថ្ងៃរមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រនេះបន្សល់នូវសំណង់ សា ស នា ប្រព័ន្ធផ្លូវបុរាណនិងសំណង់ធារាសាស្ត្របុរាណជាច្រើនក្នុងទំហំដីប្រហែល៨១ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។ សំណង់សា ស នាដែលធំនិងគួរឲ្យចាប់ចិត្តទស្សនាជាងគេគឺប្រាសាទធំដែលមានសណ្ឋានដូចសាជីមាន៧ ថ្នាក់និង កម្ពស់ប្រហែល៣៥ម៉ែត្រ។

អានលម្អិត

ប្រវត្តិដ៏អស្ចារ្យរបស់ «លោកតារាជ» ដែលពួកចោរមិនអាចលួចយកព្រះអង្គទៅបាន!

សៀមរាប៖ ប្រជាជនខ្មែរភាគច្រើនច្បាស់ជាស្គាល់ឈ្មោះ លោក​ «តារាជ» ឬ «ព្រះអង្គរាជ» ដែលជាចម្លាក់ទេពតំណាងឱ្យព្រះវិស្ណុ នៃព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែលមានព្រះហស្ថ ៨ រចនាបថបាយ័ន កម្ពស់ជិត៤ម៉ែត្រ ឆ្លាក់ពីថ្មមួយដុំ តម្កល់ទុកនៅច្រកចូលទិសខាងលិចនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត។ ភាពល្បីល្បាញនៃឫទ្ធានុភាពដ៏អស្ចារ្យនៃអាទិទេពអង្គនេះ ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ និងប្រជាជនខ្មែរតាំងពីបុរាណ រហូតដល់បច្ចុប្បន្នគោរពបូជា មានជំនឿជាក់មុតមាំនឹងភាពស័ក្តិសិទ្ធិរបស់ព្រះអង្គ ហើយចាត់ទុកជាស្តេចទេពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត

អានលម្អិត

រកឃើញរាជធានីដើម មហិន្រ្ទប្រាវ៉ាតា នៃអាណាចក្រអង្គរនៅលើភ្នំគូលែន…(មានវីដេអូ)

សៀមរាប៖ ទីក្រុងលាក់កំបាំង ទីបំផុតអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ដបានរកឃើញ អតីតរាជធានីបុរាណរបស់ អាណាចក្រខ្មែរលា.ក់ខ្លួ នច្រើនសតវត្សនៅភូមិសាស្រ្ដព្រឹក្សព្រៃនៅកម្ពុជា។ ក្រុងបុរាណដែលអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ដចាត់ទុកថាជាទីក្រុងដែលបា ត់មានឈ្មោះថា មហិន្រ្ទប្រាវ៉ាតា ដែលជារាជធានីដំបូងគេនៅក្នុងសម័យកាលដ៏រុងរឿងរបស់ខ្មែរគឺអាណាចក្រអង្គរពីសតវត្សទី៩ដល់ទី១៥។ ព័ត៌មាននេះចេញផ្សាយល្បីខ្ទរខ្ទារ ពីសំណាក់បណ្ដាញផ្សាយព័ត៌មានបស្ចឹមប្រទេសមានBBC CNN និង ព័ត៌មានអូស្រ្ដាលី ABC NEWS។ យ៉ាងណាមិញ ជាការពិត អ្នកបុរាណវិទ្យា

អានលម្អិត

សូមបងប្អូនជួយអភិរក្សផង! វិហារបុរាណមួយមានអាយុកាលជិត១សតវត្ស នៅរឹងមាំស្ថិតនៅ…

ខេត្តកំពង់ធំ៖ មានការចែករំលែកនូវស្ថានភាពរបស់វិហារបុរាណមួយត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាវិហារចំនាស់ដែលត្រូវបានគេកសាងឡើងក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៣៣ គ.ស ដែលគិតមកដល់ពេលនេះមានអាយុកាលជាង៨៦ឆ្នាំហើយ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិឥន្ទកុមារ ឃុំកំពង់ស្វាយ ស្រុកកំពុងស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ មានចំងាយប្រមាណ ៧គីឡូពីតំបន់វប្បធម៌ចំណាស់ ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុហ៍។ វិហារបុរាណនេះសង់ពីឈើ ដំបូងប្រក់ក្បឿង គ្មានជញ្ជាំង ហើយនិងគ្រឹះខាងក្រោមធ្វើពីថ្ម ស្ថានភាពវិហារនៅរឹងមាំនៅឡើយ ហើយនៅក្នុងវិហារនេះគេឃើញមានរូបបដិមាព្រះពុទ្ធយ៉ាងធំសម្រាប់ធ្វើការគោរពបូជា។ តែយ៉ាងណាវិហារបុរាណនេះមានរចនាបថមិនដូចវិហារបច្ចុប្បន្នទេ ពោលគឺព្រះវិហារនៅសម័យនេះមានខឿន

អានលម្អិត

ប្រវត្តិ វត្តដំរីស ដែលមានអាយុកាល ១១៥ឆ្នាំ នៅក្រុងបាត់ដំបង!

វត្តដំរីស គឺជាអារាមមួយដែលមានវ័យចំណាស់ក្នុងចំណោមសំណង់បុរាណជាច្រើន ដែលមានអាយុកាលរាប់រយឆ្នាំនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង។ វត្តដំរីស ស្ថិតនៅក្នុងទឹកដី ភូមិកម្មករ សង្កាត់ស្វាយប៉ោ ទល់មុខនឹងបញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធខេត្ត និងឆៀងខាងត្បូង សាលាក្រុង បាត់ដំបង (អតីតផ្ទះរបស់លោកម្ចាស់ ប្រហែល ១គីឡូម៉ែត្រ)។ វត្តនេះមានឈ្មោះយ៉ាងពិរោះមួយទៀតហៅថា វត្តស្វេតឆត្រ័កុញ្ជរជ័យ។ ពាក្យ «ស្វេត» មានន័យថា ពណ៌

អានលម្អិត

ប្រាសាទវត្តអធ្វា ស្នាព្រះហស្ដព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ ដែលអ្នកស្រុកអង្គរបច្ចុប្បន្ន ជឿថាមានភាពស័ក្តិសិទ្ធិខ្លាំង!

(សៀមរាប)៖ ប្រាសាទវត្តអធ្វា ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណ ៤ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តសៀមរាប តាមបណ្តោយផ្លូវទៅភ្នំក្រោម ដែលសង់ឡើងពីថ្មភក់ បែរមុខទៅទិសខាងលិច។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងនៅសម័យកាលដំណាលនឹងប្រាសាទអង្គរវត្តដែរ គឺនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១២ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ (១១១៣-១១៥០)។ ប្រាសាទនេះសម្រាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញសាសនា ប៉ុន្តែតាមសិលាចារឹកដែលចារនៅតាមជើងសសរជាច្រើន ហើយភាគច្រើននៃសិលាចារឹកទាំងនោះបានចារក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី១២ បានបង្ហាញថាប្រាសាទនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងមុខងារព្រះពុទ្ធសាសនា អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។          តាមប្លង់ស្ថាបត្យកម្មនៃប្រាសាទទាំងមូលមានរាងបួនជ្រុងស្មើ មានច្រកចូលគ្រប់ទិសទាំងបួន

អានលម្អិត

ប្រាសាទជម ក្នុងក្រុងអង្គរធំ នៅបន្សល់ក្បាច់ចម្លាក់ល្អវិចិត្រ!

(សៀមរាប)៖ ប្រាសាទជម ជាប្រាសាទតូចប្រាង្គទោល និងមានប្លង់ដូចគ្នានឹងប្រាសាទកោរសក់ តែតូចជាងបន្តិច ខណៈប្រាសាទនេះកសាងឡើងក្នុងរាជ្យព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ និងនៅបន្សល់ក្បូរក្បាច់ចម្លាក់យ៉ាងល្អវិចិត្រ ស្រដៀងទៅនឹងប្រាសាទបន្ទាយស្រីដ៏ល្បីល្បាញនោះដែរ។ ស្ថិតក្នុងក្រុងអង្គរធំ ប្រាសាទជម តាំងនៅខាងកើតប្រាសាទកោរសក់បន្តិច ហើយមានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញ ធ្វើពីថ្មភក់ មានទំហំ ៣៥ x ២៨ ម៉ែត្រ ស្ថិតនៅលើខឿនបីជាន់ខ្ពស់ផុតពីដី មានទ្វារចូលគ្រប់ទិសទាំង

អានលម្អិត